راهنما | قوانین سایت | تبلیغات | لینک ها | درباره ما | تماس با ما سه شنبه ۳ مهر ۱۳۹۷    سلامت و مهر  
 
خانه > روانشناسی نظامی

مشکلات جسمی و روانی خوابیدن فضانوردان در فضا

خوابیدن در فضا یکی از مشکلات سرنشینان ناوهای کیهانی و ایستگاه‌های مداری بشمار می‌رود؛ این مشکلات هم جسمی است و هم روانی.


حتما شما هم به این مسئله برخورد کرده‌اید که وقتی تختخوابتان عوض می‌شود، نمی‌توانید به راحتی بخوابید و به اصطلاح بدخواب می‌شوید. از این بدتر وقتی است که به سفر رفته و به منطقه‌ای می‌روید که به لحاظ زمان‌بندی طلوع و غروب خورشید با محل زندگی شما متفاوت است. ساعت فیزیولوژیکی بدن شما عادت دارد ساعت‌های بخصوصی را به عنوان زمان خواب یا بیداریتان بشناسد. در منطقه جدید طلوع آفتاب، هر چند شما خواب هم باشید، در بر هم خوردن وضعیت این ساعت تاثیر می‌گذارد.

حال بیاییم سری بزنیم به یک ایستگاه فضایی که هر 90 دقیقه یک بار زمین را دور می‌زند، یعنی در شبانه‌روز 15 بار با طلوع و غروب آفتاب مواجه خواهید بود. به این ترتیب الگوی بیداری و خواب شما با بهم خوردن حس روز و شب بهم می‌خورد. در نتیجه ساعت بیولوژیک و عادات شما برای خوابیدن بهم می‌ریزد. غده صنوبری که چرخه و زمانبندی خواب را با ترشح خود تنظیم می‌کند، دیگر نخواهد توانست تشخیص درستی از زمانبندی مورد نیاز خواب داشته باشد.



اما به لحاظ فیزیکی هم شما مشکل دیگری خواهید داشت. در زمین شما بدنتان را بر روی تختخواب رها می‌کنید و پتو یا لحافی بر روی خودتان می‌کشید. جاذبه زمین شما را بر روی تشک و پتو را بر روی بدن شما نگه می‌دارد. پستی و بلندی‌های بدن شما به دلیل وزن پتو، آن را حس می‌کند و همین حس نوعی آسودگی به شما می‌دهد و بتدریج به خواب راحتی فرو می‌روید. در فضا رسیدن به وضعیتی مناسب برای خوابیدن، کار ساده‌ای نیست. نبود نیروی جاذبه باعث می‌شود که عضلات بدن نتوانند به صورت راحت و افتاده در تختخواب قرار بگیرند. نبود این نیرو باعث می‌شود بدن در این حالت، در هوا به شکل شناور و یا معلق قرار گیرد.

مشکل دیگر حالت خوابیدن است. در زمین به دلیل وجود جاذبه، ما به صورت افقی بر روی رختخواب قرار می‌گیریم، اما در فضا حالتی به عنوان افقی و یا عمودی نیست و حس آسودگی ولو شدن بر روی تختخواب وجود ندارد. در روی زمین شما می‌توانید بدن و یا هر یک از اعضای خود را در خواب به راحتی حرکت دهید و هر زمان که روکش‌ها (لحاف، پتو یا هر چیز دیگری که در موقع خواب روی بدن قرار گیرد) کنار رود، کمبود آن حس می‌شود. استفاده از فشار ملایم در طول بدن، حالت آرام‌بخشی را در خواب به وجود می‌آورد. این حالت بدن در فضا وجود ندارد.
فضانوردان برای خواب از کیسه خواب‌های مخصوص استفاده می‌کنند.


ساختار کیسه خواب‌ها به گونه‌ای است که بتواند فشار فنرمانندی را در طول بدن و اعضای آن، با توجه به تنگی جا و ایمنی، در مدار زمین به وجود آورد. کیسه از دو لایه پارچه‌ای تشکیل شده است که بین آن‌ها لایه‌ای مانند تیوپ لاستیک که بتواند حالت فشار را به وجود آورد، قرار دارد. لایه‌ها به اندازه‌ای است که فضانورد بتواند راحت به درون آن برود و یا از آن خارج شود؛ ضمنا فشار واکنشی متناسب با تغییرات وضعیت بدن را به وجود می‌آورند. فضانوردان می‌توانند با تنظیم فشارهای مختلف، بهترین حالت را انتخاب کنند و با تنظیم میزان عبور جریان هوا وضعیت مناسبی برای پر و خالی شدن آن به دست آورند. این کیسه خواب با همه ملحقات آن از قبیل پمپ‌ها، بندها و محفظه مخصوص سر، وزنی برابر با دو کیلوگرم دارد.
کیسه خواب دارای یک بالش است که با هوا باد می‌شود، همچنین دارای یک روکش مخصوص سر است که می‌تواند از رسیدن نور به چشم‌ها جلوگیری کند، در نتیجه بهترین حالت مشابه خواب زمینی را بوجود می‌آورد.
چون در آنجا به دلیل بی‌وزنی «پایین» و «بالا»  وجود ندارد، این کیسه‌ها که به دیوار متصل هستند، می‌توانند به صورت افقی یا عمودی قرار گیرند. برای راحت‌تر خوابیدن و جلوگیری از  شناور شدن دست‌ها، فضانوردان موقع خواب دست و پاها را نیز در داخل کیسه قرار می‌دهند.

                

"ووب اوکلز" فضانورد سازمان فضایی اروپا در خاطراتش از خوابیدن در فضا آورده است: "بعد از پایان یک روز طولانی و پر کار، تصمیم به استراحت گرفتم. در عین حال باید محل کار خود را برای جلوگیری از تداخل با نوبت بعدی، ترک می‌کردم. کیسه خواب را برداشتم و در جستجوی محلی برای خواب بر آمدم. اتاقک مخصوص ورود به بخش باربری، محل تاریک و نسبتاً ساکتی است. بند کردن کیسه خواب کار ساده‌ای بود. بعد از باد کردن، آن را به دیوار جلویی بستم و سرم را نزدیک دریچه بالایی قرار دادم و 6 ساعت به راحتی خوابیدم. کیسه بسیار عالی بود و می‌توانستم به راحتی درون آن حرکت کنم. سرم را روی لوله لاستیکی گذاشتم، درست مثل اینکه بالشی زیر سر گذاشته باشم."

البته باید خاطرنشان کرد که در روزهای اول سفر فضایی و اقامت در ایستگاه مداری این نوع خوابیدن خیلی راحت نیست، اما فضانوردان بعد از چند روز عادت می‌کنند. در مجتمع مداری "میر"، همچنین در ایستگاه فضایی بین‌المللی، هر کیهان‌نورد، کیسه‌خواب مخصوص خود را دارد و در آن می‌خوابد. این کیسه خواب‌ها به شکل عمودی قرار می‌گیرند و فضانورد به صورت ایستاده می‌خوابد؛ اما به دلیل نبودن جاذبه، تفاوتی با خواب افقی حس نمی‌شود. بین 8 تا 8.5 ساعت از شبانه‌روز به خواب اختصاص دارد و فضانوردان از این کیسه خواب‌ها برای استراحت استفاده می‌کنند.
البته باید اشاره کرد که آنچه گفته شد، تنها مشکل برای خوابیدن نیست. در داخل ایستگاه فضایی، ده‌ها دستگاه و رایانه و غیره کار می‌کنند که سر و صدا دارند و فضانورد باید برای خوابیدن توانایی تمرکز داشته باشد.

از جمله دیگر مشکلات خواب در فضا بالاتر بودن میزان اکسیژن در ترکیب هوای ایستگاه مداری است. در واقع درصد اکسیژن در فضای داخل ایستگاه بیش از جو زمین است که این مسئله باعث گشادتر  شدن رگ‌ها در سر می‌شوند و این تغییر و تفاوت‌ها باعث بروز وضعیتی غیرعادی در انسان می‌شود.
سوالی که برای بسیاری پیش می‌آید، این است که آیا فضانوردان، در مدت اقامت در ایستگاه‌های مدای خواب هم می‌بینند و آیا این خواب‌ها فضایی هستند یا زمینی؟ "الکساندر سریبروف" کیهان‌نورد نامدار روس که در چند پرواز طولانی شرکت داشته و در ایستگاه فضایی "سالیوت7" همچنین مجتمع مداری "میر" بیش از یک سال فعالیت داشته در پاسخ این سوال گفت: "خواب‌های فضایی نه، هیچ وقت فضا و زندگی در فضا را در خواب نمی‌دیدم. خواب‌های من درباره زمین بود. باغچه کوچکی که در  خارج از شهر داریم، خانه‌ام و همسر و فرزندم را در خواب می‌دیدم".

میگنا

 ۱۳۹۶/۱۰/۳۰ 
کلمات کلیدی : روانشناسی خواب فضانوردان -
تعداد بازدید : 19714 بار
تعداد دانلود فایل : 0 بار
فقط کاربران عضو میتوانند نظر یا سوالی در مورد این مطلب ارسال نمایند.
این مطلب را به اشتراک بگذارید :
               


در حال بروز رسانی سایت هستیم لطفا نظرات خودتان را در خصوص بهتر شدن سایت به آدرس info@salamatomehr.com ارسال نمائید.

پرداخت آنلاین



جهت پرداخت آنلاین پس از عضویت در سایت سلامت و مهر وارد پنل کاربری خود شوید
درگاه پرداخت موبایلی USSD به منظور خرید آسان و امن و قابل دسترس در همه جا راه اندازی گردید .
لطفا عدد #4790 *97*788* را شماره گیری نمائید [جهت خریدهای بیش از 5000 تومان] با تشکر

تبلیغات
 سومین کنفرانس بین المللی علوم انسانی و مطالعات تربیتی

 کنفرانس ملی پیشگیری از آسیب های اجتماعی

همایش بین المللی مطالعات جهانی علوم انسانی با رویکرد فرهنگی-اجتماعی

پنجمین کنفرانس بین المللی روانشناسی ، علوم تربیتی و سبک زندگی

چهارمین کنفرانس ملی پژوهش های کاربردی در علوم تربیتی و مطالعات رفتاری و آسیب های اجتماعی ایران

دومین کنفرانس بین المللی مدیریت،روانشناسی و علوم اجتماعی


نظرسنجی

بیشتر علاقمند به کدام مطالب در زمینه ی روانشناسی هستید؟

ازدواج و خانواده
کتاب
نرم افزار تخصصی
پاورپوینت تخصصی
فیلم آموزشی و تخصصی
مقالات علمی بر اساس موضوع
عکس های تخصصی
کودک و نوجوان
سالمندی
جملات جالب و داستانهای آموزنده
همسر یابی با کمک مراکز مشاوره رسمی و متخصصین
استعداد یابی و خرید ایده های علمی و کاربردی شما
پاورپوینت(عمومی) جالب و خواندنی



 
 
آخرین ارسال ها :

سرقت بیمارگونه Kleptomania و تفاوت آن با اعتیاد به سرقت Addictive Compulsive Theftرژیم غذایی مفید برای (بیش فعال ، نقص توجه)ADHDدانلود رایگان پاورپوینت مهارت همدلی و خودآگاهیتشخیص زودهنگام پارکینسون از روی سرعت تایپ افرادکشف ژن عامل اوتیسم و رفتارهای نورونی غیر عادی دو تکنیک رفتار درمانی انزجاری(Aversion techniques ) ، وقفه کوتاه مدت(Time out ) و جریمه پاسخ (Response cost )کشف جدید دانشمندان در خصوص رابطه اختلال افسردگی و herpes virusافزایش ابتلا به اوتیسم و معلولیت ذهنی با مسمومیت ناشی از سموم دفع آفات چگونه با کودکان خود بازی کنیم و نظم و ترتیب را به آن‌ها آموزش دهیم؟دانشمندان دریافتند( انتقام )بجای آرامش درون تاثیری متضاد دارد+ روشهای سالم
همایش ها و کنفرانس ها :

ادامه...

آمار سایت :
کاربران آنلاین : 6 نفر
بازدید امروز : 2034 بار
کاربران امروز : 219 نفر
بازدید دیروز : 2145 بار
کاربران دیروز : 351 نفر
بازدید کل : 2712118 بار

ارسال رزومه روانشناسان جهت همکاری :



رزومه خود را در قالب PDF یا WORD ارسال کنید.
 
   

                  مهمترین اخبار امروز

 

 تمامی حقوق مادی و معنوی برای وب سایت سلامت و مهر محفوظ است. 1393©

 

Copyright © 2014 | www.salamatomehr.com | all rights reserved 

 
پویش Designed and Powered By : PooyeshIT